Jakie przewozy objęte są obowiązkiem montażu tachografów?

Zgodnie z treścią przepisu art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Oznacza to, że określając typy przewozów, które zostają objęte obowiązkiem montażu tachografów, należy w pierwszej kolejności, poza wyżej wymienioną treścią przepisu, odnieść się do uregulowań, do których odnosi się rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., dalej jako: „rozporządzenie nr 561/2006”.

Rozpisując zatem zakres przypadków, w których dochodzi do zastosowania rozporządzenia nr 561/2006, należy przytoczyć jego art. 2 ust. 1, który brzmi:

„Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do przewozu drogowego:

1. rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony; lub
2. aa) od dnia 1 lipca 2026 r. – rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym lub kabotażowym, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 2,5 tony; lub
3. osób, pojazdami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i przeznaczonymi do przewozu więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą.”

Powyższe dookreślenie wyznacza nam zatem trzy typy wykonywanych przewozów, które aktualizują obowiązek montażu tachografu. Jednocześnie wskazano dalej, że zakres stosowania rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z treścią art. 2 ust. 2, znajduje zastosowanie niezależnie od kraju rejestracji pojazdu, do przewozów wykonywanych na terytorium Unii Europejskiej oraz pomiędzy Unią Europejską, Szwajcarią i państwami będącymi stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Ważne jest również zwrócenie uwagi na występujące wyłączenia, dotyczące zastosowania niniejszego rozporządzenia, które nie stanowią jednak bezpośredniego przedmiotu zainteresowania niniejszego artykułu.

Jakie zmiany w zakresie tachografów wprowadziło rozporządzenie 2020/1054?

Do ważnej modyfikacji doszło na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r., które zmodyfikowało przepis art. 2 ust. 1 rozporządzenia 561/2006. Zmiana ta dokonała aktualizacji nowego obowiązku prawnego montażu tachografów. Dokonując wykładni skonstruowanej normy, trzeba więc wskazać, że od dnia 1 lipca 2026 r. obowiązek montażu tachografów obejmie przewóz rzeczy, w międzynarodowym transporcie drogowym lub kabotażowym, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 2,5 tony.

Rozporządzenie to wprowadziło też szereg innych przepisów np. dotyczących wyłączeń określonych typów przewozów spod zastosowania rozporządzenia nr 561/2006. Należy więc pamiętać, że dodanie określonej kategorii podmiotów nie stanowi od razy o nałożeniu na nią obowiązku montażu tachografów. Każdy przypadek należy badać z osobna, uwzględniając m.in. takie okoliczności jak charakter wykonywanej działalności gospodarczej, przewożone rzeczy, czy też odległość wykonywanego transportu.

Kogo tak naprawdę może dotyczyć obowiązek na gruncie prawa polskiego?

Trzeba również zauważyć, że obowiązek montażu tachografów zbieżny jest z możliwością wykonywania zawodu przewoźnika w Polsce. Zasady jego wykonywania reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie dorogowym, która określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego oraz międzynarodowego transportu drogowego. Wykonywanie zawodu przewoźnika w Polsce wymaga co do zasady uzyskania stosownych zezwoleń lub licencji. Powyższe oznacza, że kwestie związane z wyposażeniem pojazdów w tachograf pozostają w związku z szerszą regulacją wykonywania działalności transportowej, obejmującą zasady podejmowania i realizowania transportu oraz ukształtowane prawnie relacje między podmiotami uczestniczącymi w tym procesie.

Podsumowanie

Reasumując, opisane zmiany w prawie unijnym prowadzą do wyraźnego rozszerzenia zakresu stosowania obowiązku instalowania tachografów, obejmując od 1 lipca 2026 r. dodatkowe podmioty. Warto zatem zauważyć, że problemy prawne związane z wykonywaniem transportu oraz branżami pokrewnymi pozostają obszarem wielowątkowym i podlegającym intensywnym zmianom.

W razie zainteresowania niniejszą problematyką lub szerszym kontekstem stosowania regulacji prawa transportowego i gospodarczego w praktyce, zapraszamy do kontaktu z kancelarią. Kancelaria TURCZA od lat wspiera przedsiębiorców, w tym podmioty z branży transportowej oraz branż pokrewnych, w poruszaniu się po złożonych regulacjach prawa krajowego i unijnego. Oferujemy doradztwo ukierunkowane na realia prowadzenia działalności gospodarczej oraz praktyczne aspekty stosowania przepisów.