Dealer, który obok sprzedaży samochodów pomaga klientom kupić polisę lub kredyt, nie musi z tego powodu tracić części odliczenia VAT. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny 12 sierpnia 2026 r. (sygn. I FSK 1917/23), ale pod ważnym warunkiem: polisy i kredyty muszą być dodatkiem do sprzedaży aut, a nie osobnym biznesem. Sąd podkreślił, że nie wystarczy samo to, że salon robi to regularnie. Liczy się, jak duże miejsce te usługi zajmują w całej firmie.

Nasza misja to proaktywne podejście, które pozwala zapobiegać, zamiast reagować. Skupiamy się na kluczowych wskaźnikach efektywności podatkowej, dzięki czemu możemy oferować szybkie i skuteczne rozwiązania, przynoszące stałe korzyści dla rozwoju Twojego biznesu.

1. O co był spór

 

Salon sprzedaje samochody, części i serwis z VAT. Pomoc w zawarciu polisy lub kredytu jest natomiast zwolniona z VAT, czyli salon nie nalicza od niej podatku. Brzmi to korzystnie, ale ma swoją cenę.

 

Salon płaci VAT od kosztów, które służą całej działalności, na przykład od czynszu, prądu, reklamy czy księgowości. Gdy część sprzedaży jest zwolniona z VAT, można odliczyć tylko część tego podatku. Wylicza się ją według tak zwanej proporcji, czyli udziału sprzedaży z VAT w całej sprzedaży. Im więcej sprzedaży zwolnionej, tym niższa proporcja i mniejsze odliczenie.

 

Przepisy przewidują wyjątek: sprzedaży z tak zwanych transakcji pomocniczych do proporcji się nie wlicza. Spór dotyczył tego, czy polisy i kredyty sprzedawane w salonie są taką pomocniczą transakcją, czyli dodatkiem do głównej działalności.

 

2. Sprawa salonu

 

Spółka sprzedawała auta i części oraz prowadziła serwis. Dodatkowo pomagała klientom zawierać umowy ubezpieczenia oraz uzyskiwać kredyty i pożyczki na zakup aut. Ubezpieczeniami zajmowały się cztery osoby z 240 zatrudnionych, a obrót z nich nie przekraczał 1% całej sprzedaży. Pomoc w kredytach odbywała się przy okazji sprzedaży auta i nie wymagała istotnych nakładów.

 

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że to nie jest dodatek, bo salon robi to świadomie, planowo i regularnie. Według organu ta sprzedaż powinna więc obniżać odliczenie.

 

Sąd w Gdańsku (wyrok z 5 lipca 2023 r., I SA/Gd 214/23) się z tym nie zgodził. NSA jego wyrok podtrzymał.

 

3. Co powiedział NSA

 

NSA wskazał trzy rzeczy:

  • Samo to, że salon robi coś regularnie i świadomie, nie rozstrzyga sprawy. Dodatek też można sprzedawać stale.
  • Trzeba spojrzeć na całą firmę: jakie znaczenie mają te usługi, ile pracy ludzi i majątku pochłaniają oraz jak mają się do głównej działalności.
  • W tej sprawie polisy i kredyty tylko towarzyszyły sprzedaży aut, angażowały niewielką część zasobów i nie były potrzebne do prowadzenia głównego biznesu.

 

Sąd w Gdańsku, którego stanowisko NSA podtrzymał, wskazał pięć pytań pomocniczych. Ilu pracowników się tym zajmuje? Jak bardzo wykorzystuje się majątek firmy? Jaką część całej sprzedaży to daje? Jak mocno wiąże się to z podstawową działalnością? Jak wpływa na codzienne funkcjonowanie firmy?

 

Sens tej zasady jest prosty: mała działalność zwolniona z VAT nie powinna odbierać firmie nieproporcjonalnie dużo prawa do odliczenia. Skutek wyroku jest taki, że sprzedaż polis i kredytów uznaną za dodatek można pominąć przy liczeniu proporcji.

 

4. A jeśli polisy i kredyty sprzedaje osobna spółka?

 

Osobna spółka z tego wyroku nie skorzysta, bo jej głównym przedmiotem działalności jest pośrednictwo.

 

Część salonów prowadzi sprzedaż polis i kredytów w odrębnej spółce, zwanej zwykle spółką F&I. Wyrok nie dotyczył takiej sytuacji, ale z jego logiki wynika jasny wniosek. Dodatkowość ocenia się osobno dla każdej firmy, w odniesieniu do jej głównej działalności. Dla spółki F&I sprzedaż polis i kredytów jest właśnie tą główną działalnością, a nie dodatkiem. Nie ma w niej żadnej z cech, które uratowały dealera:

  • pośrednictwo niczemu nie towarzyszy, tylko samo jest biznesem spółki,
  • zajmuje się nim cały zespół i cały majątek, a nie ich niewielka część,
  • daje większość obrotu, a nie ułamek sprzedaży,
  • bez niego spółka nie miałaby przychodów.

 

Sprzedaż zwolniona z VAT wchodzi więc do proporcji spółki F&I, a jej prawo do odliczenia VAT od kosztów jest mocno ograniczone lub wyłączone.

 

Osobna spółka nie sprawia więc, że pośrednictwo staje się dodatkiem. Przesuwa tylko VAT, którego nie da się odliczyć, do firmy, w której pośrednictwo jest głównym biznesem. Strukturę trzeba oceniać po tym, jak naprawdę rozdzielono zadania, ludzi i sprzedaż.

 

5. Co zrobić w salonie

 

Warto zebrać cztery informacje, zanim ktoś zapyta:

  • ile osób zajmuje się polisami i kredytami na tle całego zatrudnienia,
  • jaki procent całej sprzedaży daje obrót z tych usług,
  • jakie koszty i jaki majątek są z nimi związane,
  • czy klient może kupić auto bez skorzystania z polisy lub kredytu od salonu.

 

Im bardziej polisy i kredyty przypominają osobny biznes, czyli im więcej mają własnych ludzi, zasobów, obrotu i celów sprzedażowych, tym trudniej bronić tezy, że to tylko dodatek. Wyrok zapadł w konkretnej sprawie. To mocny argument, ale nie gwarancja wyniku w każdym salonie.

 

6. Na koniec

 

Jeśli salon dotąd obniżał proporcję sprzedażą polis i kredytów, a po analizie spełnia warunki dodatku, warto rozważyć korektę odliczeń za lata, które jeszcze się nie przedawniły. Wcześniej trzeba jednak zebrać dowody.

Materiał przygotował:

Maciej Kordalewski

KPI TAX

+48 792 992 180

maciej.kordalewski@kpitax.pl

 

Doradca podatkowy z wieloletnim doświadczeniem w obsłudze różnorodnych branż, w tym deweloperskiej, medycznej, motoryzacyjnej, produkcyjnej i handlowej. Współpraca obejmowała zarówno podmioty krajowe, jak i międzynarodowe grupy kapitałowe.

Doświadczenie zawodowe obejmuje realizację projektów podatkowych z zakresu VAT, CIT, PIT, cen transferowych, podatku u źródła (WHT), a także podatku tonażowego. W roli menedżera odpowiedzialność za zarządzanie kilkuosobowymi zespołami realizującymi projekty z obszaru cen transferowych.

Istotnym obszarem zainteresowań jest łączenie wiedzy podatkowej z nowoczesnymi technologiami oraz wdrażanie rozwiązań technologicznych w obszarze podatków. Szczególny nacisk kładziony jest na automatyzację czasochłonnych, żmudnych i powtarzalnych procesów, co pozwala zarówno Klientom, jak i zespołom doradczym koncentrować się na ważniejszych wyzwaniach.

W codziennej pracy priorytetem jest poszukiwanie rozwiązań pozwalających oszczędzać czas i pieniądze, zgodnie z zasadą, że czas również ma swoją wartość.