Spory pomiędzy warsztatami blacharsko-lakierniczymi a zakładami ubezpieczeń stały się codziennością rynku napraw powypadkowych. Ich istotą jest najczęściej nie sam fakt odpowiedzialności, lecz wysokość odszkodowania, a konkretnie – zasadność kosztów naprawy pojazdu. W tym kontekście kluczowe znaczenie ma dowód z opinii biegłego sądowego, który w praktyce bardzo często przesądza o wyniku postępowania.

Kiedy w sprawie pojawia się biegły?

Zgodnie z przepisami postępowania cywilnego, biegły powoływany jest wtedy, gdy sprawa wymaga wiadomości specjalnych. W sprawach dotyczących napraw pojazdów oznacza to przede wszystkim:

• ocenę technologii naprawy,
• zasadność zastosowanych części,
• weryfikację stawek za roboczogodzinę (RBG),
• ustalenie faktu i kosztów przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody.

Sąd nie posiada wiedzy technicznej, dlatego bez opinii biegłego nie jest w stanie samodzielnie rozstrzygnąć tych kwestii.

Dodać jednak w tym miejscu należy, że w przypadku sporów dotyczących wyłącznie wysokości stawki roboczogodziny, serwisy regularnie kierujące sprawy do postępowania sądowego i posiadające już wydane w swoich sprawach opinie biegłych, mogą przedkładać je na fakt rynkowości swojej stawki. Dzięki temu nie muszą powoływać dowodu z opinii biegłego do każdej swojej sprawy.

Znaczenie opinii biegłego w praktyce warsztatowej

Choć formalnie wszystkie dowody są równorzędne, w praktyce to właśnie opinia biegłego najczęściej decyduje o wysokości zasądzonego odszkodowania. Jeżeli opinia jest logiczna, spójna, oparta na technologii producenta i realiach rynkowych, to sąd co do zasady nie ma podstaw, aby ją kwestionować.

Faktura vs kosztorys – kluczowa różnica

Z perspektywy warsztatu ogromne znaczenie ma sposób rozliczenia szkody.

✔ Rozliczenie fakturowe

Jeżeli naprawa została wykonana i udokumentowana fakturą:

• warsztat wykazuje rzeczywiste koszty,
• jego sytuacja procesowa jest znacznie silniejsza,
• ciężar dowodu przechodzi na ubezpieczyciela.

To ubezpieczyciel musi udowodnić, że koszty są zawyżone.

✔ Rozliczenie kosztorysowe

W przypadku braku naprawy:

• wysokość szkody ma charakter hipotetyczny,
• kluczowe znaczenie ma opinia biegłego,
• spór koncentruje się na stawkach i technologii.

Ciężar dowodu – kto musi co udowodnić?

W praktyce wielu ubezpieczycieli próbuje przerzucić ciężar dowodu na warsztat. Jest to podejście nieprawidłowe.

Zasada jest prosta:

• warsztat wykazuje koszt naprawy (np. fakturą),
• ubezpieczyciel musi udowodnić zawyżenie.

Nie wystarczy:

• ogólne zakwestionowanie faktury,
• wskazanie „tańszych warsztatów”.

Dla uzyskania korzystnej dla siebie opinii biegłego kluczowa jest teza dowodowa.

Jednym z najważniejszych, a jednocześnie najczęściej bagatelizowanych elementów procesu jest prawidłowe sformułowanie tezy dowodowej dla biegłego.

Teza powinna obejmować m.in.:

• zgodność naprawy z technologią producenta,
• zasadność użycia części oryginalnych,
• rynkową wysokość stawek RBG,
• konieczność wykonania określonych operacji (np. lakierowania sąsiednich elementów).

Zbyt ogólna teza powoduje, że opinia jest nieprecyzyjna i mniej przydatna procesowo.

Problemy z opiniami biegłych

W praktyce warsztaty często spotykają się z sytuacjami, gdy opinia:

• nie odnosi się do wszystkich elementów naprawy,
• nie zawiera analizy rynku,
• jest wewnętrznie sprzeczna,
• pomija technologię producenta.

W takich przypadkach konieczne jest:

✔ zgłoszenie zarzutów do opinii
✔ wniosek o uzupełnienie opinii
✔ ewentualnie powołanie innego biegłego

Granice kompetencji biegłego

Warto pamiętać, że biegły:

• nie rozstrzyga sprawy,
• nie ocenia, kto ma rację,
• nie interpretuje przepisów.

Jego zadaniem jest, a przynajmniej powinna być wyłącznie analiza techniczna.

Praktyczne znaczenie dla warsztatów

Z punktu widzenia serwisu blacharsko-lakierniczego najważniejsze wnioski są następujące:

✔ dokumentuj naprawę (faktura + kosztorys)
✔ stosuj technologię producenta
✔ dbaj o uzasadnienie stawek RBG
✔ zwracaj uwagę na treść tezy dowodowej
✔ aktywnie reaguj na wadliwe opinie biegłych

Dowód z opinii biegłego sądowego jest kluczowym elementem sporów między warsztatami a ubezpieczycielami. W praktyce to właśnie jakość tej opinii – oraz sposób jej wykorzystania procesowego – decydują o końcowym wyniku sprawy.

Dla warsztatów oznacza to konieczność nie tylko prawidłowego wykonywania napraw, ale również świadomego uczestnictwa w postępowaniu sądowym.

Materiał przygotowała:

Magdalena Rok-Konopa

Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych ROK-KONOPA & Wspólnicy

+48 509 026 901

Komplementariusz w Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych ROK-KONOPA & Wspólnicy sp.k. Adwokat posiadający specjalizację i wieloletnie doświadczenie w obsłudze podmiotów z branży motoryzacyjnej. Przez wiele lat reprezentujący interesy towarzystw ubezpieczeniowych w sporach odszkodowawczych. Autor projektu kompleksowej, techniczno – prawnej obsługi branży motoryzacyjnej na terenie całego kraju. Obecnie kontynuuje i realizuje kompleksową obsługę rynku motoryzacyjnego w postępowaniach sądowych oraz codziennych decyzjach biznesowych. Wyróżnia się indywidualnym podejściem do klienta oraz doskonałą znajomością jego potrzeb. Dodatkowo, autor wielu publikacji oraz informacji prasowych dotyczących aktualnej sytuacji na rynku odszkodowawczym m.in. w Gazeta Wyborcza, rp.pl, Gazeta Ubezpieczeniowa, money.pl, prawo.pl. Członek Zespołu Roboczego ds. Branży Motoryzacyjnej Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorstw, konsultant prawny Parlamentarnego Zespołu ds. Ubezpieczeń i Odszkodowań, interpelacji poselskich oraz pism branżowych kierowanych przez organizacje branżowe do instytucji nadzorczych rynku ubezpieczeniowego (KNF, UOKiK, NIK). Wiceprezes Polskiej Izby Doradców i Pośredników Odszkodowawczych. Aktywny uczestnik oraz prelegent konferencji oraz seminariów branżowych. Zaangażowana w działania legislacyjne i ustawodawcze dotyczące rynku motoryzacyjnego i prawa odszkodowań komunikacyjnych.